Μία από τις πιο συχνές απορίες που ακούν οι γυναικολόγοι είναι: «Έχω κύστη στην ωοθήκη. Αυτό σημαίνει ότι έχω πολυκυστικές ωοθήκες;»

Η απάντηση είναι όχι απαραίτητα.

Παρότι οι δύο καταστάσεις έχουν παρόμοια ονομασία, πρόκειται για διαφορετικές παθήσεις με διαφορετικά αίτια, διαφορετική αντιμετώπιση και διαφορετική επίδραση στην υγεία της γυναίκας.

Η κατανόηση αυτής της διαφοράς βοηθά να αποφευχθεί η άσκοπη ανησυχία και να γίνει η σωστή διάγνωση.

Τι είναι μία κύστη ωοθήκης;

Η κύστη ωοθήκης είναι ένας σάκος γεμάτος με υγρό ή άλλο περιεχόμενο που αναπτύσσεται μέσα ή πάνω στην ωοθήκη.

Οι περισσότερες κύστεις:

• είναι καλοήθεις,
• εμφανίζονται στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας,
• δεν προκαλούν συμπτώματα,
• υποχωρούν μόνες τους.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσουν πόνο ή να χρειαστούν παρακολούθηση ή θεραπεία.

Τι είναι το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών;

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) είναι μία ορμονική διαταραχή και όχι μία απλή κύστη.

Στις γυναίκες με PCOS, οι ωοθήκες μπορεί να εμφανίζουν πολλά μικρά ωοθυλάκια, όμως αυτά δεν είναι οι κύστεις που συνήθως εννοούμε όταν μιλάμε για μία κύστη ωοθήκης.

Το σύνδρομο επηρεάζει κυρίως:

• την ωορρηξία,
• τον εμμηνορροϊκό κύκλο,
• την παραγωγή ορμονών.

Ποιες είναι οι βασικές διαφορές;

Παρότι τα ονόματα μοιάζουν, οι δύο καταστάσεις διαφέρουν σημαντικά.

Κύστη ωοθήκης

Πολυκυστικές ωοθήκες

Συνήθως μία κύστη

Πολλά μικρά ωοθυλάκια

Συχνά υποχωρεί μόνη της

Είναι χρόνια ορμονική διαταραχή

Μπορεί να προκαλεί πόνο

Συχνότερα προκαλεί διαταραχές κύκλου

Δεν σχετίζεται πάντα με ορμονικά προβλήματα

Συνδέεται με ορμονικές διαταραχές και ανωορρηξία

Ποια συμπτώματα προκαλεί μία κύστη ωοθήκης;

Όταν προκαλεί συμπτώματα, τα πιο συχνά είναι:

• πόνος χαμηλά στην κοιλιά,
• φούσκωμα,
• αίσθημα πίεσης,
• πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή,
• αλλαγές στην περίοδο.

Πολλές γυναίκες, όμως, δεν εμφανίζουν καμία ενόχληση.

Ποια συμπτώματα προκαλεί το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών;

Τα συχνότερα συμπτώματα του PCOS είναι:

• ακανόνιστη περίοδος,
• αραιή ή απούσα ωορρηξία,
• δυσκολία στην επίτευξη εγκυμοσύνης,
• αυξημένη τριχοφυΐα,
• ακμή,
• λιπαρό δέρμα,
• δυσκολία στη διαχείριση του σωματικού βάρους.

Δεν εμφανίζουν όλες οι γυναίκες τα ίδια συμπτώματα.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση βασίζεται:

• στο ιατρικό ιστορικό,
• στη γυναικολογική εξέταση,
• στο διακολπικό υπερηχογράφημα,
• και, όταν χρειάζεται, σε ορμονικές εξετάσεις αίματος.

Η διάγνωση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών δεν βασίζεται μόνο στην εικόνα του υπερήχου. Απαιτείται συνολική αξιολόγηση των συμπτωμάτων και των εξετάσεων.

Μπορεί μία γυναίκα να έχει και τα δύο;

Ναι.

Μία γυναίκα με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών μπορεί να εμφανίσει κάποια στιγμή και μία απλή κύστη στην ωοθήκη.

Πρόκειται όμως για δύο διαφορετικές καταστάσεις που αξιολογούνται και αντιμετωπίζονται ξεχωριστά.

Πώς αντιμετωπίζονται;

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη διάγνωση.

Για μία κύστη ωοθήκης μπορεί να χρειαστεί:

• παρακολούθηση,
• φαρμακευτική αγωγή σε επιλεγμένες περιπτώσεις,
• χειρουργική αντιμετώπιση όταν υπάρχει ένδειξη.

Για το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, η θεραπεία στοχεύει κυρίως:

• στη ρύθμιση του κύκλου,
• στην αντιμετώπιση των ορμονικών διαταραχών,
• στη βελτίωση της γονιμότητας όταν υπάρχει επιθυμία εγκυμοσύνης.

Πότε πρέπει να επισκεφθείτε γυναικολόγο;

Είναι σημαντικό να απευθυνθείτε σε γυναικολόγο όταν εμφανίζετε:

• ακανόνιστη περίοδο,
• επίμονο πυελικό πόνο,
• δυσκολία στην επίτευξη εγκυμοσύνης,
• αυξημένη τριχοφυΐα ή έντονη ακμή,
• οποιοδήποτε νέο σύμπτωμα σας προβληματίζει.

Η σωστή διάγνωση είναι απαραίτητη, καθώς η αντιμετώπιση διαφέρει σημαντικά.

Συχνές Ερωτήσεις

Αν έχω μία κύστη, σημαίνει ότι έχω πολυκυστικές ωοθήκες;

Όχι. Οι δύο καταστάσεις είναι διαφορετικές.

Οι πολυκυστικές ωοθήκες είναι κύστεις;

Όχι ακριβώς. Πρόκειται για πολλά μικρά ωοθυλάκια και όχι για κύστεις όπως αυτές που εμφανίζονται συνήθως στις ωοθήκες.

Μπορεί να συνυπάρχουν;

Ναι, αλλά πρόκειται για δύο διαφορετικές καταστάσεις.

Ποια κατάσταση επηρεάζει περισσότερο τη γονιμότητα;

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών συνδέεται συχνότερα με δυσκολίες στην ωορρηξία, ενώ οι περισσότερες απλές κύστεις δεν επηρεάζουν τη γονιμότητα.

Συμπέρασμα

Παρότι οι όροι «κύστη ωοθήκης» και «σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών» ακούγονται παρόμοιοι, πρόκειται για δύο διαφορετικές καταστάσεις. Η κύστη ωοθήκης είναι συνήθως ένα μεμονωμένο καλοήθες μόρφωμα, ενώ το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών αποτελεί μία ορμονική διαταραχή που επηρεάζει τον εμμηνορροϊκό κύκλο και την ωορρηξία.

Η σωστή αξιολόγηση από γυναικολόγο είναι το κλειδί για τη διάγνωση και την επιλογή της κατάλληλης αντιμετώπισης, ώστε κάθε γυναίκα να λάβει την εξατομικευμένη φροντίδα που χρειάζεται.